BLOG

Mặc dù nhiều cuốn sách học làm cha mẹ và các chiến lược kỷ luật trẻ không ngừng ra đời, nhưng hầu hết ý tưởng nuôi dạy con kiểu “mới” thực chất luôn nằm trong 5 kiểu cơ bản thực hiện kỷ luật con cái dưới đây. Các chuyên gia trong lĩnh vực nuôi dạy con cái cho rằng không có hình thức kỷ luật nào là tốt nhất đối với từng trẻ. Mỗi kiểu kỷ luật sẽ có lợi ích riêng.

Chính cha mẹ nên là người quyết định hình thức kỷ luật nào phù hợp nhất với gia đình mình, dựa trên tính cách của cha mẹ, tính cách của con cái và phương châm kỷ luật của gia đình. Không có một hình thức kỷ luật nào phù hợp với tất cả trẻ em hoặc tất cả các gia đình và trong mọi tình huống. Có thể cha mẹ sẽ phải sử dụng một vài kỹ thuật khác nhau từ mỗi kiểu kỷ luật. Hãy cùng tìm hiểu thêm về các loại kỷ luật khác nhau này và cách sử dụng chúng.

 

 

❶ KỶ LUẬT TÍCH CỰC

Phương pháp kỷ luật tích cực dựa trên lời động viên và khích lệ. Thay vì tập trung vào hình phạt, cha mẹ tiếp tục kỷ luật con bằng việc dãy dỗ.

Cha mẹ dạy con kỹ năng giải quyết vấn đề và cùng con cải thiện các giải pháp. Phương pháp kỷ luật tích cực thường dùng các buổi họp mặt gia đình và cách tiếp cận kiểu cố vấn để giải quyết vấn đề về hành vi ở trẻ.

Ví dụ:

Một đứa trẻ 6 tuổi không muốn làm bài tập: Cha mẹ áp dụng cách kỷ luật tích cực sẽ ngồi xuống và trò chuyện với con: “Cha/mẹ biết cô giáo yêu cầu con hoàn thành bài tập toán trong tối hôm nay nhưng hiện tại con không muốn làm. Chúng ta có thể làm gì để hoàn thành bài tập đây, để sau đó con có thể khoe với cô Smith là mình đã làm xong bài tập đúng hạn?”.

❷ KỶ LUẬT NHẸ NHÀNG

Phương pháp kỷ luật nhẹ nhàng tập trung vào việc ngăn chặn vấn đề xảy ra. Cha mẹ chuyển hướng để đưa trẻ tránh xa những hành vi xấu.

Trẻ làm sai tất nhiên sẽ phải nhận hậu quả, nhưng kỷ luật nhẹ nhàng không khiến trẻ chìm trong sự xấu hổ. Thay vào đó, cha mẹ thường sử dụng sự hài hước và đánh lạc hướng. Trọng tâm của kỷ luật nhẹ nhàng là cha mẹ quản lý cảm xúc của mình khi giải quyết hành vi sai của trẻ.

Ví dụ:

Khi trẻ không muốn làm bài tập về nhà, cha mẹ áp dụng cách kỷ luật nhẹ nhàng sẽ phản hồi một cách hóm hỉnh: “Con có muốn viết một bài tường trình dài hai trang giải thích lý do tại sao con không muốn làm bài tập tối nay không?”. Khi tình huống bị lãng đi, cha mẹ có thể đề nghị xem bài toán cùng con để thảo luận cách hoàn thành nó.

❸ KỶ LUẬT DỰA TRÊN CÁC GIỚI HẠN

Kỷ luật dựa trên các giới hạn tập trung vào việc đặt ra các giới hạn và đưa ra trước các quy tắc. Sau đó, cha mẹ cho trẻ các lựa chọn và đưa ra kết quả của những hành động sai, chẳng hạn như kết quả tự nhiên (natural consequences) do lựa chọn của trẻ dẫn tới hoặc kết quả logic (logical consequences) do cha mẹ sắp đặt.

Ví dụ:

Vẫn tình huống đứa trẻ không muốn làm bài tập về nhà: Cha mẹ áp dụng cách kỷ luật dựa trên các giới hạn sẽ đặt ra một giới hạn và nói rõ kết quả với con: “Con sẽ không được sử dụng bất kỳ thiết bị điện tử nào tối nay cho đến khi con làm xong bài tập”.

❹ SỬA ĐỔI HÀNH VI

Sửa đổi hành vi tập trung vào hai mặt kết quả tích cực và tiêu cực. Hành vi tốt của con được củng cố bằng lời khen hoặc phần thưởng. Còn đối với hành vi không đúng mực, cha mẹ phớt lờ hoặc kỷ luật bằng cách đưa ra kết quả tiêu cực như con sẽ mất đi một số đặc quyền.

Ví dụ:

Trẻ không muốn làm bài tập về nhà: Cha mẹ áp dụng cách sửa đổi hành vi sẽ nhắc nhở trẻ về phần thưởng đã được chuẩn bị sẵn: “Con nhớ nhé, sau khi con làm xong bài tập về nhà, con có thể sử dụng máy tính trong 30 phút.” Cha mẹ khen ngợi khi con vâng lời và nên phớt lờ sự phản kháng của con.

❺ RÈN LUYỆN CẢM XÚC

Rèn luyện cảm xúc là một quy trình kỷ luật gồm 5 bước, tập trung vào việc dạy trẻ về cảm xúc. Khi trẻ hiểu được cảm xúc của mình, trẻ có thể diễn đạt bằng lời nói hơn là hành động theo bản năng. Trẻ em nên được dạy rằng mọi cảm xúc là bình thường và cha mẹ cần giúp con bằng cách dạy trẻ những cách phù hợp để đối mặt với cảm xúc của mình.

Ví dụ:

Vẫn là trường hợp trẻ không muốn làm bài tập về nhà. Với phương pháp rèn luyện cảm xúc, cha mẹ sẽ giúp trẻ xác định cảm xúc: “Bố/mẹ biết con buồn vì không thể chơi mà phải làm bài tập. Môn toán có thể khiến con gặp khó khăn và cảm thấy bực bội khi không biết đáp án hoặc nó tốn nhiều thời gian của con. Nào, con hãy vẽ ra giấy cảm xúc của mình khi làm bài tập toán nhé.”

Theo Verywell Family. Bản dịch của Crabit Kidbooks. Vui lòng ghi nguồn khi sao chép hoặc đăng tải lại.