“EM MỚI BÉ TÍ BIẾT GÌ ĐÂU MÀ DẠY?" - LỜI KHUYÊN THAY ĐỔI TƯ DUY GIÁO DỤC CHO PHỤ HUYNH
Sep 27, 2022
Admin
Share
Trẻ nhỏ rất dễ dùng cảm xúc để giải quyết vấn đề hoặc đạt được điều trẻ mong muốn. Trẻ thường la khóc, ăn vạ, ném đồ đạc, giận dữ… để “phát tín hiệu” cho bố mẹ biết rằng trẻ đang gặp vấn đề hay có một nhu cầu nào đó cần giải quyết. Nhưng tại sao trẻ cứ phải dùng đến những cách thức mạnh bạo, hung dữ đó?
Thực ra trẻ em không có lỗi trong việc này. Trẻ nhỏ còn hạn chế về ngôn ngữ, hơn nữa nhiều bố mẹ với tâm lý “trẻ còn nhỏ có biết gì đâu mà dạy” nên sẽ không chủ ý dạy trẻ những cách thức khác để giải quyết vấn đề hoặc nói ra nhu cầu bản thân. Thành ra trẻ chỉ biết áp dụng cách giận dỗi hay la khóc như vậy thôi.
Một nghiên cứu của ĐH Harvard cho thấy trẻ em ngay từ 15-18 tháng tuổi đã phát triển khả năng nhận thức sớm trong suy nghĩ. Cụ thể, trẻ từ 15 tháng tuổi có thể đọc tốt cảm xúc của bố mẹ và từ 18 tháng tuổi, trẻ bắt đầu suy nghĩ về tình huống. Điều này có nghĩa là bố mẹ hoàn toàn có thể dạy trẻ cách suy nghĩ đúng đắn để trẻ tư duy và giải quyết vấn đề ngay từ nhỏ.
Đây là 3 lời khuyên giúp bố mẹ dạy trẻ tư duy sớm hiệu quả hơn:𝟭/ 𝗧𝗿𝗲̉ 𝗰𝗼𝗻 𝗵𝗼̣𝗰 𝘁𝘂̛̀ 𝘁𝗿𝗮̉𝗶 𝗻𝗴𝗵𝗶𝗲̣̂𝗺
“Trải nghiệm” ở đây không chỉ đơn thuần là những việc mà trẻ đã trải qua, mà trẻ còn cần phải nhận ra vấn đề trong đó và giải quyết chúng.
Lấy một ví dụ như trẻ em thường ném đồ đạc khi cảm thấy không hài lòng. Hành vi này không phải cố tình “gây áp lực” như bố mẹ thường nghĩ, mà đơn giản là thể hiện sự rối bời của trẻ khi tìm cách giải quyết vấn đề. Trong tình huống này, bố mẹ được khuyên là nên giữ bình tĩnh, hỏi con những câu hỏi giúp trẻ diễn đạt rõ hơn vấn đề mình đang gặp phải. Có những câu hỏi cần trẻ trả lời, nhưng có những câu để dẫn dắt trẻ mở rộng diễn đạt. Sau khi con bình tĩnh lại, bố mẹ hãy giải thích cho trẻ là việc ném đồ đạc là không cần thiết, con chỉ cần nắm tay mẹ khi muốn nói điều gì. Trẻ em 12 tháng tuổi tuy chưa có đủ ngôn ngữ để trả lời câu hỏi, nhưng trẻ sẽ phản hồi qua ánh mắt, cử chỉ hoặc ngôn ngữ riêng của trẻ để bố mẹ biết. Đây mới là cách học của trẻ em - tự mình trải nghiệm, nhận ra vấn đề trong cách giải quyết của bản thân và được bố mẹ gợi ý cách giải quyết tốt hơn.
𝟮/ 𝗖𝗵𝗼 𝘁𝗿𝗲̉ đ𝘂̛𝗼̛̣𝗰 𝗻𝗼́𝗶 𝗿𝗮 𝘆́ 𝗸𝗶𝗲̂́𝗻 𝗰𝘂̉𝗮 𝗺𝗶̀𝗻𝗵
Khi trẻ đòi mua đồ chơi, bố mẹ hãy cho trẻ quyết định mua cái gì và không mua cái gì. Thông thường, trẻ em đòi đồ chơi vì trẻ nhìn thấy thích, muốn có đồ chơi mới, chứ chưa có thời gian để suy nghĩ xem mua xong rồi làm gì với nó. Khi trẻ được lựa chọn (ví dụ giữa 2 món đồ chơi, trẻ chỉ được mua 1 cái), trẻ sẽ bắt đầu suy nghĩ và tư duy hình thành từ đây.
𝟯/ 𝗧𝗿𝗮𝗻𝗵 𝗹𝘂𝗮̣̂𝗻 𝘃𝗼̛́𝗶 𝘁𝗿𝗲̉ đ𝗲̂̉ 𝗺𝗼̛̉ 𝗿𝗼̣̂𝗻𝗴 𝘁𝘂̛ 𝗱𝘂𝘆
Tranh luận không phải để xem ai đúng ai sai, mà nhằm thúc đẩy trẻ có ý kiến phản biện và mở rộng tư duy. Ví dụ: Trẻ nhỏ có thể cho rằng: chiếc lá màu đỏ (thường thì chiếc lá phải màu xanh, nhưng tất nhiên có những chiếc lá màu đỏ mà trẻ có thể đã nhìn thấy đâu đó). Nhận định này có thể đúng hoặc sai, nhưng nhận định này sẽ có giá trị nếu nó là sự kết nối các sự thật. Đây là nguyên lý cơ bản của tư duy.
Một công cụ đơn giản mà bố mẹ có thể dùng mỗi ngày giúp con rèn luyện tư duy trong suy nghĩ chính là những cuốn sách. Khi đọc sách, con sẽ được:
Trải nghiệm các tình huống quen thuộc trong cuộc sống và các nhân vật có cách ứng xử giống con, chẳng hạn như cắn bố mẹ khi không vừa ý. Nói ra ý kiến của mình về cách ứng xử của các nhân vật trong truyện - đây cũng là cách con nhìn ra vấn đề và tìm giải pháp. Tranh luận với bố mẹ về tình huống sách đưa ra, rèn luyện cho con óc tư duy phản biện. Những cuốn sách có tình huống hay để trẻ nhỏ rèn tư duy nhận thức sớm là:
Bộ Khủng long nhỏ: Bé khủng long này cũng không biết làm sao với cảm xúc mạnh của mình nên dễ cắn/hét/đánh/đẩy bố mẹ và những người xung quanh. Tủ sách Mỗi ngày con mỗi lớn khôn: Mỗi nhân vật đều có một rắc rối như Sam quá rụt rè chẳng dám nói chuyện với ai, Lacey lại nói không ngừng nghỉ khiến mọi người đau đầu kinh khủng, hay Mevil khóc quấy khi không đạt được điều mình muốn. Bộ Bé xíu bé xiu: Phải làm gì khi con có thật nhiều cảm xúc, con làm sai, con cảm thấy khác biệt…?Nguồn tham khảo: BS Anh Nguyen
Bài trước
TUMMY TIME IS FOR READING
Bài tiếp theo
CHIẾN LƯỢC ĐỌC SÁCH THEO TỪNG ĐỘ TUỔI
SÁCH MỚI - "TÔI KỂ CẬU KẾT", BỘ SÁCH NHẬP VAI TƯƠNG TÁC ĐẦU TIÊN Ở VIỆT NAM
27 May, 2025
Sẽ thế nào nếu ta được đóng vai các nhân vật trong câu chuyện? Sẽ thế nào nếu ta được tùy ý lựa chọn cốt truyện cho cuốn sách? Liệu bí ẩn trong khu rừng có được khám phá nếu người đọc chọn đi thuyền trên sông thay vì đi bộ băng qua rừng?
Xem thêm
SÁCH MỚI - BỘ SÁCH "ĐỌC TRANH NHỚ CHỮ"
14 Mar, 2025
Nhiều chuyên gia khuyến khích cho trẻ luyện tập phương pháp “đọc tranh - nhớ chữ”, bởi phương pháp này giúp tăng phản xạ đọc, giảm nỗi sợ đánh vần khi đọc của trẻ, lại ghi nhớ từ lâu hơn. Việc đọc trở nên nhẹ nhàng như xem tranh!
Xem thêm
Sách mới - Đại úy Rosalie
17 Jul, 2025
“Khi chiến tranh nổ ra, tổn thất đầu tiên luôn là sự thật”
Xem thêm
HÃY DẠY TRẺ CHỞ CHE THIÊN NHIÊN, RỒI THIÊN NHIÊN SẼ CHE CHỞ TRẺ
27 Jun, 2025
“Dường như trong vòng lặp vô tận của tự nhiên, có hiện hữu sự chữa lành. Rằng sau màn đêm, hừng đông sẽ đến; rằng sau màn đêm buốt giá là sẽ xuân ấm áp.” (Rachel Carson)
Xem thêm