Sách tranh (Picturebook) đặc biệt ở chỗ chúng được sáng tạo ra dành cho những đứa trẻ còn quả nhỏ để có khả năng tự đọc. Vì vậy rất cần có những hình minh họa để giúp câu chuyện diễn ra một cách sinh động và dễ hiểu hơn. Thậm chí, có thể nói, phần hình trong Picturebook còn được đánh giá quan trọng ngang bằng với phần cốt truyện.
Tuy nhiên, quá trình làm nên một cuốn Picturebook cần nhiều hơn chỉ là sự tự động hoá của máy móc, mà ở đó, sự tỉ mỉ, chăm chút, và cái tâm của người làm sách được thể hiện rất rõ. Bởi người họa sĩ minh họa không đơn thuần lặp lại cốt truyện dưới dạng hình ảnh mà phải mang đến cho câu chuyện một góc nhìn mới mẻ, hấp dẫn cả người lớn và trẻ nhỏ say mê. Để làm được điều đó, có rất nhiều khâu trong sáng tác mà người họa sĩ cần cân nhắc và lưu tâm. Với bài viết này, Crabit Kidbooks sẽ bật mí cho bạn một số lưu ý cực kì quan trọng khi minh họa một cuốn sách tranh nhé!
Nhân vật
Khi nhớ lại những cuốn sách yêu thích thưở ấu thơ của mình, ta có thể sẽ nghĩ ngay đến những nhân vật trong đó. Điều gì đã khiến nhân vật trở nên quan trọng đến như vậy?
Xây dựng một nhân vật trước hết phải thu hút được sự chú ý của người xem. Công việc của người vẽ tranh minh họa là ghi lại tia sáng đó, năng lượng đó – điều đã thu hút sự chú ý của chúng ta. Hãy nhớ rằng nhân vật chính trong sách thiếu nhi hầu như luôn là một đứa trẻ, vì những đứa trẻ trong đời thực luôn thích xem những người cùng độ tuổi tự giải quyết các vấn đề của cuộc sống.

Mấy ai đọc rồi có thể quên được chú Sóc Orville Sợ Sệt?

Hay cô bé heo thật điệu đà khoa trương Olivia?
Nhân vật của bạn có thể luôn mang những đôi tất cọc cạch, có đôi mắt dễ thương hoặc mang theo một con gấu bông cũ rích đi bất cứ đâu. Liệu họ có mái tóc đỏ hoang dã và cặp kính lệch? Nhân vật của bạn là một đứa trẻ, một con chihuahua hay một chiếc ghế? (Đúng vậy, các nhân vật không nhất thiết phải là con người và bản thân điều đó có thể tạo nên một nhân vật hấp dẫn!)
Bối cảnh
Khi chúng ta đã thiết kế nên một nhân vật tuyệt vời và bây giờ, công việc của ta phải đặt nhân vật vào thế giới của họ. Môi trường mà bạn vẽ nhân vật của mình phải phù hợp với câu chuyện, cả về phong cách và giọng điệu. Vì vậy, nếu đó là một nhân vật đơn giản, bạn không nên để họ xuất hiện trong một khu rừng với hàng tấn tô bóng. Ngoài ra, nếu nhân vật của bạn là một người phóng khoáng, được vẽ nên bởi những màu sắc tươi sáng, thì không chắc họ sẽ sống trong một thế giới xám xịt đen trắng (không phải là không thể nếu sự đặt cạnh đó có thể phục vụ mục đích và ý đồ của câu chuyện). Nếu không, hãy đảm bảo duy trì sự gắn kết giữa nhân vật và bối cảnh.
Ngoài ra, khi sáng tác, chúng ta phải lưu ý đến khoảng thời gian và vị trí địa lý của câu chuyện. Bạn có thể cần nghiên cứu, để đảm bảo rằng những quần áo bạn chọn để mặc cho nhân vật của mình, cũng như loại tòa nhà sẽ nằm trên đường phố, sẽ phù hợp với thời gian và địa điểm bối cảnh câu chuyện.
Bảng phân cảnh
Một bước quan trọng khi minh họa cho câu chuyện của bạn là giai đoạn phân cảnh.
Trong giai đoạn này, chúng ta hãy vẽ các hình thu nhỏ (thumbnail) để xem nhân vật sẽ trông như thế nào. Sẽ rất hữu ích khi bạn tưởng tượng câu chuyện giống như một bộ phim và với tư cách là người vẽ minh họa, chúng ta có thể chỉ đạo từng cảnh! Đây là cơ hội để bạn thỏa sức sáng tạo với các góc quay, sự cắt xén. Liệu có hiệu quả cho câu chuyện của bạn khi minh họa một cánh đồng trải dài bằng góc nhìn từ trên xuống. Liệu có tạo kịch tính không nếu đóng khung hình minh họa của bạn như một bức tranh cận với khuôn mặt giật mình của các nhân vật?
Khi minh họa, ta cần đặc biệt chú ý đến việc cắt xén phong cảnh (landscape cropping), cắt xén sao cho phù hợp cho thấy nhân vật chính của chúng ta ở tiền cảnh và nhân vật ở xa được vẽ mờ và tiêu đề nhỏ vào phía xa.

Theo bạn, họa sĩ vẽ minh họa, Isabelle Arsenault, đang cố gắng nắm bắt những cảm xúc gì từ trong câu chuyện và khơi gợi trong lòng độc giả?
Một người vẽ tranh minh họa giỏi phải hướng dẫn được người xem của họ nhìn vào những gì cần phải xem. Một họa sĩ minh họa tuyệt vời đã cẩn thận chèn một số bất ngờ dí dỏm vào khắp trang truyện (Sẽ rất vui thì đọc một trang sách, ta phát hiện ra một bí mật mà người họa sĩ minh họa đã “cất giấu” đúng không nào?). Chúng ta cần cân nhắc điều này khi vẽ hình thumbnail.
Kỹ thuật vẽ
Ngày nay, ngày càng nhiều sách dành cho trẻ em được tạo ra bằng kỹ thuật số. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là những cuốn sách cần phải trông giống như được tạo bằng kỹ thuật số.
Khi làm việc với các nhà xuất bản lớn có thời hạn chặt chẽ, quy trình kỹ thuật số có thể là người bạn tốt nhất của người vẽ tranh minh họa. Làm việc bằng kỹ thuật số giúp cho việc chỉnh sửa trở nên dễ dàng hơn và loại bỏ nhu cầu quét phân giải cao và thời gian khô sơn.
Tuy nhiên nhờ một số bút vẽ và kết cấu kỹ thuật số tuyệt vời, các hình minh họa của bạn có thể có cảm giác xúc giác tuyệt vời như các bản vẽ được tạo bằng bột màu, màu nước hoặc bút chì.

Đố bạn biết đây là tranh vẽ tay hay bằng kĩ thuật số?
Trang bìa
Khi sáng tạo bìa sách dành cho thiếu nhi, hãy cân nhắc cách bạn sẽ làm cho nó nổi bật, cũng như truyền tải câu chuyện của bạn. Chữ viết tay rất phổ biến để viết tiêu đề cho bìa Picture book, vì nó gắn kết bàn tay của người vẽ minh họa và thiết kế của cuốn sách một cách hài hòa.
Nếu viết chữ tay không phải là thế mạnh của bạn, bạn luôn có thể dựa vào những kiểu chữ đẹp có sẵn để để tạo cảm giác như chữ viết tay.

Những cuốn sách thiếu nhi luôn luôn ẩn chứa điều kì diệu. Được viết cho những đối tượng khán giả trong sáng và ngây thơ, sẽ tin vào hầu hết mọi thứ, văn học dành cho thiếu nhi có thể đưa chúng ta đi đến những vùng đất xa xôi, giới thiệu cho ta những loài vật biết nói đáng yêu hoặc đưa chúng ta vào những cuộc phiêu lưu không tưởng. Chúng tôi luôn tâm niệm: Sẽ luôn có công chúng cho mọi phong cách và cá tính của họa sĩ vẽ minh họa. Hãy sáng tạo và tận tâm, tác phẩm của bạn sẽ đi vào trái tim độc giả và giá sách của trẻ em ở khắp mọi nơi
(Nguồn: How to Illustrate a Children’s Book: A guide for beginners)