BLOG

Petr Horáček là tác giả của cuốn sách “Ngỗng Suzy ngốc nghếch mà không ngờ nghệch. Ông sinh năm 1967 tại Prague, Cộng Hoà Séc. Petr là một trong những tác giả sách tranh nổi tiếng nhất hiện nay, với hơn 10 năm sáng tác cùng hơn 30 đầu sách.

Những bức tranh của Petr luôn sống động, tràn ngập sắc màu, hài hoà trong sự pha trộn của nhiều loại chất liệu song vẫn tạo ra một kết cấu cân đối. Điều này khiến cho một nhà phê bình đã từng nhận định: những tác phẩm của Petr Horáček luôn “đẹp đẽ đến kì lạ”. 

Góc nhìn nghệ thuật độc đáo của Petr đã nhận được rất nhiều lời tán dương trên khắp thế giới. Những bức vẽ của ông luôn có khả năng truyền tải những thông điệp nhân ái và trong trẻo, cùng những nhân vật vô cùng dễ thương, khiến cho các độc giả nhỏ tuổi cứ muốn đọc đi đọc lại mãi. Những cuốn sách nổi tiếng nhất của Petr Horáček có thể kể đến như “Ngỗng Suzy ngốc nghếch mà không ngờ nghệch” (Silly Suzy Goose), Puffin Peter và “Chú chuột ăn Trăng” (The Mouse Who Ate the Moon), trong đó mới có cuốn “Ngỗng Suzy ngốc nghếch mà không ngờ nghệch” đã được dịch Crabit Kidbooks dịch ra tiếng Việt. 

Tác giả Petr Horáček và một bức vẽ khổng lồ ông vẽ cùng các bạn nhỏ học sinh một trường tiểu học trong buổi giao lưu đọc sách tại trường.

Trong những buổi phỏng vấn, những câu trả lời Petr Horáček luôn rất thành thật. Ông không bao giờ giấu diếm niềm đam mê vô bờ của ông dành cho công việc sáng tác và vẽ tranh minh hoạ, với nguồn cảm hứng vô tận bắt đầu từ khi cô con gái đầu lòng Tereza của ông chào đời.

Mời bạn cùng đọc một bài viết tổng hợp từ các bài phỏng vấn hay nhất của các tờ báo danh tiếng với Petr Horáček mà Crabit Kidbooks đã tổng hợp và biên soạn.

Ông đã vẽ minh hoạ cho trẻ em ở rất nhiều độ tuổi khác nhau, tương ứng với các kiểu sách phù hợp, từ sách bồi cứng, sách tranh, sách theo chương… Ông có thể nói qua một chút về sự khác việt trong cách vẽ minh hoạ cho từng lứa tuổi không?

Sách bồi cứng là những sáng tác tôi rất tự hào. Trên thực tế, độc giả hầu như không nhìn thấy những cuốn sách bồi cứng tốt trong các cửa hàng. Mọi người nghĩ rằng sách bồi cứng chỉ dành cho các em bé; bởi vậy, có những ý kiến cho rằng nội dung sách là gì không quan trọng, miễn là có hình ảnh thật bắt mắt và thu hút. Điều đó dĩ nhiên không đúng một chút nào. Một cuốn sách bồi cứng chính là nhịp cầu đầu tiên của một đứa trẻ đến với thế giới của văn học và nghệ thuật thị giác. 

Tôi cũng thích làm việc với những cuốn sách tranh. Tôi thích suy nghĩ và phát triển ý tưởng mới. Định dạng của một cuốn sách tranh cho tôi nhiều cơ hội để vẽ và “chơi đùa” với những bức tranh.

Tôi thích nghĩ rằng sự khác biệt giữa một cuốn sách bồi cứng và một cuốn sách tranh tương tự như sự khác biệt giữa một bài thơ và một cuốn tiểu thuyết. Với sách bồi cứng, suy nghĩ của bạn phải thật đơn giản, làm thế nào để nén vừa vặn một câu chuyện hoặc một thông điệp vào trong một khoảng định dạng rất hạn chế. Trong khi đó một cuốn sách tranh thì mang đến cho bạn nhiều không gian hơn một chút.

Những cuốn sách bồi cứng nổi tiếng của Petr Horáček.

Ông tìm cảm hứng sáng tác từ đâu vậy Petr?

Mỗi cuốn sách tôi sáng tác đều xuất phát từ một hình ảnh gốc. Tôi nghĩ rằng ảnh là điều tiên quyết. Luôn có một bức tranh đóng vai trò như một sự khởi đầu cho toàn bộ cuốn sách. Trong “Ngỗng Suzy ngốc nghếch mà không ngờ nghệch” có một hình ảnh chim cánh cụt trượt trên băng. Đó là hình ảnh yêu thích của tôi từ cuốn sách và đó là hình ảnh bắt đầu cuốn sách. Tôi đã vẽ bức tranh này và sau đó tôi tự biết tôi sẽ làm phần còn lại của cuốn sách như thế nào. Trong “When the Moon Smiled", có một trang với những con bướm đêm nhảy múa trên bầu trời. Một lần nữa, đó là bức ảnh đầu tiên tôi làm cho cuốn sách này và từ đó tôi biết làm thế nào tôi sẽ hoàn thành những bức tranh còn lại.

Nói kĩ hơn về cuốn “Look out, Suzy Goose" tôi đã thấy những bức tranh vẽ về một khu rừng của một nghệ sĩ người Séc và tôi quyết định sẽ lấy nguồn cảm hứng từ đó… Tôi yêu những khu rừng. Tôi nhớ nó ở Anh. Tôi thích đi bộ trong rừng. Vì vậy, tôi đã thực hiện một bản vẽ đen trắng của một loại gỗ thực. Tôi đặt con ngỗng từ “Ngỗng Suzy ngốc nghếch mà không ngờ nghệch” vào rừng để đảm bảo tiêu chí về mặt màu sắc. Tôi nhìn nó, tôi thấy một con ngỗng trong rừng và tôi nghĩ: mình sẽ làm một cuốn sách về một con ngỗng bị lạc trong rừng. Thế là, sau khi có rừng, có ngỗng, tiếp theo, tôi cũng đưa một chú cáo vào và đó là cách tôi có ý tưởng cho cuốn sách. Sau đó, tôi nhận ra cái phông nền về khu rừng mà tôi vẽ lúc ban đầu quá hiện thực, và nó khiến cho phần sáng tác văn bản của tôi hơi khó khăn. Vì vậy tôi đã cố gắng đơn giản hóa nó ngày càng nhiều hơn. Tôi đã kết thúc với một phông nền trừu tượng hơn, cảm giác giống như một cây gỗ nhưng hoàn toàn không có trong thực tế và không liên quan gì đến bản phác thảo đầu tiên của cuốn sách.

Thường thì ông mất bao lâu để hoàn thành một cuốn sách?

Khi tôi nảy ra một ý tưởng và tôi cảm thấy đó là một ý tưởng hay, tôi lưu nó trong trí nhớ. Và cứ mỗi lần đi dạo tôi sẽ bắt đầu suy nghĩ về nó. Sau đó, tôi quên bẵng nó luôn và thậm chí không phác thảo nó trong một thời gian dài. Nếu nó vẫn ở trong đầu tôi hàng tháng trời thì tôi biết đó là một ý tưởng đủ hay ho để khai thác một cách nghiêm túc hơn. Sau đó, tôi có thể đi đến một nơi khác, ví dụ như đến nhà của mẹ vợ tôi, ngồi trên chiếc ghế bành và bắt đầu viết ra bản phác thảo. với cá nhân tôi, mùa hè là khoảng thời gian phù hợp nhất. Tôi luôn nghĩ ra những ý tưởng về sách trong suốt mùa hè.

Minh họa và kết cấu rực rỡ, sáng tạo trong một cuốn sách tranh của Petr Horáček.

Ông viết phần chữ cho một cuốn sách tranh bằng cách nào?

Ôi phải thú thật với các bạn điều này: tôi viết tệ lắm! Tôi viết bằng một thứ tiếng Anh không-mượt-mà-tí-nào, rồi sau đó vợ tôi sẽ sửa những lỗi sai và biên tập viên thì giúp tôi xử lý câu chuyện. Nhưng tôi nghĩ bạn không cần phải nói tiếng Anh hoàn hảo. Tôi thích tiếng Séc. Tôi thích những cuốn sách mà yếu tố ngôn ngữ được tôn vinh. Tôi tin rằng tôi có thể nghe thấy ngôn ngữ. Tôi biết nó phát lên thứ thanh âm như thế nào… 

Liệu rằng phần chữ trong một cuốn sách tranh có quan trọng không?

Ồ có chứ! Viết là công đoạn khó nhất. Tôi thích có một sự lặp lại nhất định và các câu ngắn trong những cuốn sách. Tôi nghĩ bất cứ cuốn sách nào cũng nên có một loại nhịp điệu của riêng nó. Một trong những sai lầm lớn nhất của những cuốn sách tranh là mô tả lại toàn bộ những gì có trong các bức tranh ở phần văn bản. Phần chữ phải tạo ra một sự cân bằng với hình ảnh. Phần văn bản nên có tác dụng bổ trợ ở những khoảng trống mà phần hình ảnh không thể khoả lấp được, chứ không chỉ đơn thuần là một kiểu “chú thích”.

Biên tập viên có vai trò như thế nào trong quá trình sáng tác của ông?

 “Ngỗng Suzy ngốc nghếch mà không ngờ nghệch” là một trường hợp rất khác biệt. Nhà xuất bản của tôi đã nói với tôi rằng: “Anh luôn mang đến cho tôi một bản mô phỏng của cuốn sách sắp hoàn thành nhưng tôi không thực sự thấy được linh hồn của cuốn sách. Tại sao chúng ta không cùng nhau làm một cuốn sách ngay từ đầu? Vì vậy, cô bắt đầu công việc như đang làm một bài tập về nhà. Cô ấy nói cô ấy thích hình ảnh con ngỗng trong cuốn “Đen và Trắng là gì?” (What is Black and White?), “Hãy làm một cuốn sách về một chú ngỗng đi!”.

Có một câu chuyện đầy thú vị về sự ra đời của cô Ngỗng Suzy và cuốn sách "Ngỗng Suzy ngốc nghếch mà không ngờ nghệch".

Tôi trở về nhà và bắt tay vào sáng tác một câu chuyện về một con ngỗng tìm thấy một tờ vé vào sở thú. Cô ngỗng đi đến sở thú và cố gắng bắt chước những chú voi và chuột túi, rồi sau đó cô gặp một con sư tử đang ngủ một cách say sưa, và cuối cùng cô trở về trang trại. Tôi nghĩ rằng: “Ý tưởng thế này là tạm ổn rồi, sẽ có rất nhiều động vật, rất nhiều màu sắc, và cuối cùng cô ngỗng ấy sẽ đến trang trại và chiêm ngưỡng những loài vật nuôi trong nhà. Cuốn sách này sẽ dành cho trẻ em khoảng ba tuổi, cung cấp cho chúng tri thức về các loài động vật khác nhau.

Tôi đã cho Biên tập viên xem cuốn sách này và cô ấy nói: “Nó khá ổn đó, nhưng câu chuyện ở đâu? Cảm giác như vẫn còn thiếu hụt ở đâu đó”. Tôi nói: “Không, hình ảnh trong sách sẽ rất đẹp và bắt mắt, thế là quá đủ.”

Sau đó, Biên tập viên của tôi nói: “Thế còn nhân vật con Sư tử thì sao? Hãy đánh thức nó dậy!”. Và đó là cách câu chuyện ra đời và đến với bạn đọc như bây giờ. Đó là cuộc hành trình về một cô ngỗng bắt chước tất cả các con vật. Cô đã gặp một con sư tử và ngay lập cô cũng muốn gầm lên như thế. Con sư tử trở nên tức giận và bắt đầu đuổi theo cô, và khi cô chạy, cô làm lại tất cả mọi hành động của những con vật mà cô nhìn thấy trước đó. Cô nhảy như một con chuột túi, cô bơi như một con hải cẩu, cô vỗ cánh như một con dơi và chạy nhanh như một con đà điểu. Cấu trúc của câu chuyện đã trở nên chặt chẽ hơn rất nhiều. Chính Biên tập viên của tôi đã thúc đẩy tôi làm được điều đó. 

Ông yêu thích nhân vật cô Ngỗng Suzy ở điểm gì?

Ngỗng Suzy đem đến cho tôi rất nhiều tự do trong quá trình sáng tác. Cô ấy đầy sức sống. Bạn có thể làm cô ấy buồn hoặc làm cô ấy vui. Cô ấy có thể bay. Cô ấy biết bơi. Cô ấy có thể làm bất cứ điều gì và cô ấy sẽ luôn trông thật hài hước. Cô ấy có bộ cánh màu đen và trắng để tôi có thể đặt vào bất kỳ phông nền nào tôi muốn. Cô ấy có thể ở trong rừng và cô ấy vẫn sẽ trông thật hay ho. Trong cuốn sách mới nhất, Ngỗng Suzy sẽ ở trong tuyết, trong cơn bão tuyết và tất cả những gì bạn có thể thấy là đôi chân màu cam của cô ấy.

Vì sao ông nghĩ sách tranh rất quan trọng với trẻ em?

Một trong những nhân tố quan trọng có thể ươm mầm tình yêu của trẻ đối với sách nằm ở ngay những bước đầu tiên, khi trẻ em được tiếp xúc với sách bằng các giác quan: được chạm, được sờ, được nhìn ngắm sách. 

Một cuốn sách tranh giống như một lời mời gọi trẻ em tìm đến một câu chuyện - câu chuyện nằm giữa các trang sách. Trong khoảng thời gian sau đọc xong một trang mà chưa lật sang trang kế tiếp, bạn có thể để cho trí tưởng tượng của mình lang thang đến bất cứ nơi nào.

Tôi luôn nghĩ về những cuốn sách giống như một món đồ chơi bằng gỗ. Nếu bạn đưa cho đứa trẻ một búp bê Barbie trông giống y như thật, bọn trẻ sẽ không thể làm gì nhiều với nó. Còn nếu bạn cho chúng một món đồ chơi bằng gỗ đơn giản hơn, ít chi tiết hơn, điều đó sẽ buộc trí tưởng tượng của chúng phải bắt đầu hoạt động. Bọn trẻ sẽ phải tưởng tượng nhân vật đằng sau món đồ chơi trông rất giản đơn ấy. Tương tự như việc nếu bạn cho một đĩa DVD vào đầu đĩa, thì tất cả mọi hình ảnh và âm thanh đã được trưng ra trước mắt, và đứa trẻ đứa trẻ chỉ có thể ngồi xem một cách thụ động. Còn nếu bạn đưa cho con một cuốn sách, bộ não của con sẽ phải hoạt động. Và chính điều đó sẽ chắp cánh cho trí tưởng tượng và sáng tạo.