BLOG

Triết học cho trẻ em không phải là một ý tưởng phi lý. Cách đây hơn 50 năm, Matthew Lipman - Giáo sư giảng dạy triết học tại ĐH Columbia, đã nghiên cứu về triết học cho trẻ em. Thành tựu của Lipman có thể kể đến Học viện Triết học nâng cao cho trẻ em (IAPC) và những cuốn sách để trẻ từ 4 tuổi tập làm quen với triết học. Không lâu sau sự ra đời của IAPC, triết học cho trẻ em nhanh chóng lan rộng ra một số nước châu Mỹ và cả châu Âu. Cho đến nay, triết học cho trẻ em được giảng dạy tại 74 quốc gia và vẫn tiếp tục được các nhà giáo dục thử nghiệm ở nhiều nơi khác. Tại châu Á, triết học cho trẻ em xuất hiện khá muộn, hiện đã có các nước như Hàn Quốc, Đài Loan, Nhật Bản... thực hành giảng dạy cho trẻ.

Tuy vậy vẫn còn nhiều người e ngại triết học quá sức với trẻ em. Lipman giải thích về vấn đề này rằng triết học cho trẻ em có cách tiếp cận hoàn toàn khác. Chúng ta không dạy trẻ các lý thuyết, khái niệm triết học trừu tượng gây khó hiểu, nhàm chán. Thay vào đó chúng ta tập trung nuôi dưỡng cho trẻ kỹ năng tư duy sâu sắc, lập luận sắc bén và phản biện thuyết phục.

Chúng ta hãy dùng triết học để khơi dậy ở trẻ mong muốn suy nghĩ thấu đáo về mọi vấn đề. Bởi vì trẻ em vốn mang trong mình bản năng của một triết gia: các em thích đặt câu hỏi, thắc mắc những điều hiển nhiên, các em luôn tò mò trước thế giới và không ngại tìm câu trả lời. Nếu chúng ta khuyến khích trẻ hỏi - đáp về những chủ đề căn bản và gần gũi nhất với trẻ (chẳng hạn như chủ đề số đếm trong cuốn "Một đã là nhiều" của tác giả Văn Thị Mượn), các em sẽ học được cách phát triển quan điểm của mình, giải thích một cách thuyết phục quan điểm đó với mọi người, đồng thời lắng nghe học hỏi lẫn nhau. Với trẻ em, hãy để triết học đơn giản như chính tên gọi của nó: Trong tiếng Hy Lạp cổ, triết học (philosophia) có nghĩa là niềm yêu thích sự hiểu biết.

Bố mẹ có thể khơi dậy "niềm yêu thích sự hiểu biết" của trẻ bằng cuốn sách triết học "Một đã là nhiều". Cuốn sách viết về một chủ đề gần gũi với trẻ là những con số, có tranh minh họa hấp dẫn, và trên hết, có độ khó rất vừa sức những bạn nhỏ mới tập làm quen với triết học. Trong cuốn sách này, tác giả Văn Thị Mượn giới thiệu cho trẻ ý nghĩa của các con số thông qua những ví dụ cụ thể, giúp trẻ hiểu rõ hơn về khái niệm "đủ" và "không đủ". Điều này giúp ích rất nhiều trong phát triển tư duy, khả năng phân tích và suy luận của trẻ.

Cuốn sách cũng gửi đến trẻ một lời nhắn nhủ rất thiết thực trong cuộc sống, đó là "một số lượng nhỏ có thể là đủ, nhưng cũng có thể không đủ, tất cả đều phụ thuộc vào tình huống cụ thể". Trẻ sẽ học được cách suy nghĩ và quan sát thế giới xung quanh một cách sáng suốt và bao quát hơn từ cuốn sách này.