"TRẺ EM THÍCH SÁCH KHOA HỌC, NHƯNG NGƯỜI LỚN CÓ THỂ LÀ RÀO CẢN"
Aug 11, 2022
Admin
Share
Mặc dù có nhiều nghiên cứu cho thấy nhiều trẻ em thích sách khoa học hơn các thể loại khác, và nhiều em thích sách khoa học và sách hư cấu ngang nhau, nhưng hầu hết người lớn đều có niềm tin sai lầm rằng trẻ em thích sách hư cấu hơn.
Bởi vì niềm tin này mà nhiều phụ huynh chỉ chọn những câu chuyện hư cấu để đọc trước giờ đi ngủ cho con, hay các thầy cô luôn tự động chọn những cuốn sách hư cấu cho tiết đọc trong thư viện hoặc những buổi thảo luận về sách. Một nghiên cứu đăng trên "Giảng dạy văn bản khoa học trong lớp học K-3" năm 2015 phát hiện thấy, chỉ 17-22% sách trong các thư viện tiểu học là sách khoa học. Việc này sẽ ngầm gửi đến trẻ một tín hiệu, đó là sách khoa học không đáng đọc như sách hư cấu, và rằng nó không có ý nghĩa gì cho những niềm vui đọc hằng ngày.
"Trẻ em muốn những cuốn sách khoa học của chúng, nhưng người lớn có thể là rào cản", Heather Simpson - Giám đốc chương trình tại Room to Read (một tổ chức phi lợi nhuận toàn cầu tập trung vào năng lực ngôn ngữ của trẻ em) nhận định.
Sách thiếu nhi là một trong những sản phẩm vô cùng thú vị, vì đối tượng thụ hưởng trực tiếp - những em bé, thường lại không phải là đối tượng ra quyết định mua. Bố mẹ hay thầy cô chọn sách cho trẻ với dựa trên nhiều yếu tố như kinh nghiệm, phỏng đoán, chia sẻ của các phụ huynh khác... Vì lẽ đó, nếu bô mẹ và thầy cô không nhận ra niềm yêu thích to lớn của nhiều trẻ em đối với sách khoa học, họ có thể thực sự trở thành những "rào cản" ngăn trẻ em tìm đến với những cuốn sách khoa học mà trẻ thực sự cảm thấy lí thú.
Một nguyên do khiến các phụ huynh cho rằng con trẻ không thích sách khoa học là vì những cuốn sách giải thích các khái niệm STEM (khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học). Những cuốn sách này tập trung vào việc làm rõ các khái niệm và nguyên tắc khoa học nên thường có phong cách viết khoa học. Mặc dù trẻ con thích lối viết này vì nó rõ ràng, dễ hiểu đối với các em, nhưng người lớn không cảm thấy lối viết này có thể truyền cảm hứng hay cung cấp thông tin hiệu quả đến con trẻ. Và quan trọng hơn, nhiều phụ huynh không nhận ra rằng sách khoa học thời nay đã thay đổi rất nhiều - đến mức gần như trải qua một "cuộc cách mạng" và biến thành một thể loại mới đầy sống động hơn bao giờ hết!!
Lấy ví dụ là cuốn "Này, chớ táy máy liếm sách!" của Ben-Barak và Julian Frost. Cuốn sách đạt Giải thưởng Eve Pownall cho hạng mục sách thông tin kiến thức của Hội đồng sách Thiếu nhi Australia năm 2018. Đây là một giải thưởng thường niên uy tín được trao cho những cuốn sách giá trị nhất và hấp dẫn nhất ở một đề tài sáng tác tưởng chừng như tẻ nhạt và khô khan là sách thông tin, kiến thức. Cuốn sách có một cách tiếp cận độc giả nhí vô cùng độc đáo: Mượn chuyện đừng nên liếm sách vì nó đầy vi khuẩn để bắt đầu chuyến chu du trong thế giới các loại vi khuẩn mà khởi hành là từ trang sách trẻ đang cầm. Một điểm đặc biệt nữa là sự kết hợp giữa tranh vẽ và ảnh chụp siêu phóng to qua kính hiển vi.
Đối với trẻ em, những cuốn sách giúp trẻ tìm hiểu thế giới và cách nó vận hành như trên không khác gì những viên kẹo ngọt mà chúng mê mẩn. Nếu trẻ không có được những "kẹo ngọt" mà chúng thích, chúng có thể sẽ chẳng "mặn mà" với việc đọc nữa và dần dần, bị dán nhãn là "những độc giả e dè với sách". Đối với những trẻ này, những cuốn sách khoa học có thể sẽ là "lối vào" thế giới của ngôn từ, đọc viết, cũng như thế giới của những tri thức luôn kích thích trí tò mò và cảm giác kỳ thú của trẻ.
Chưa kể, ngày nay STEM là một ngành đầy tiềm năng vì những cơ hội học tập và nghề nghiệp mà nó mang lại. Nhu cầu nhân lực STEM ở hiện tại lẫn tương lai đều tăng trưởng. Chúng ta có thể giúp con trẻ nắm bắt được tiềm năng của STEM ngay từ lúc này bằng cách thúc đẩy sự yêu thích STEM của con trẻ. Và một cách để làm điều đó là nuôi dưỡng tâm hồn và tâm trí của trẻ bằng những cuốn sách mà chúng thích. Cụ thể là:
1. Chọn lựa đa dạng các thể loại sách cho con: sách hư cấu, sách khoa học kể chuyện, sách khoa học giải thích các khái niệm... và đọc to cùng con tất cả các thể loại này.
2. Nếu con trẻ thể hiện sự yêu thích đối với những cuốn sách khoa học, hãy tôn trọng và ủng hộ sự lựa chọn của con. Đừng cố ép con đọc sách hư cấu. Một khi con trở thành độc giả tự tin, con sẽ bắt đầu tự khám phá các thể loại sách khác nhau.
Dưới đây là danh sách những cuốn sách khoa học có lối viết rất mới mẻ, sáng tạo, thú vị, hài hước, lôi cuốn người đọc, đảm bảo sẽ khiến trẻ con lẫn người lớn phải công nhận "Khoa học không khô khan như ta vẫn tưởng!".
1) Này, chớ táy máy liếm sách!
2) 50 khám phá về những siêu năng lực kỳ quặc (bộ 2 cuốn)
3) Em có biết (bộ 3 cuốn)
4) Những sinh vật í ẹ (bộ 10 cuốn)
5) Bí kíp sinh tồn (bộ 2 cuốn)
Bài trước
TUMMY TIME IS FOR READING
SÁCH MỚI - "TÔI KỂ CẬU KẾT", BỘ SÁCH NHẬP VAI TƯƠNG TÁC ĐẦU TIÊN Ở VIỆT NAM
27 May, 2025
Sẽ thế nào nếu ta được đóng vai các nhân vật trong câu chuyện? Sẽ thế nào nếu ta được tùy ý lựa chọn cốt truyện cho cuốn sách? Liệu bí ẩn trong khu rừng có được khám phá nếu người đọc chọn đi thuyền trên sông thay vì đi bộ băng qua rừng?
Xem thêm
SÁCH MỚI - BỘ SÁCH "ĐỌC TRANH NHỚ CHỮ"
14 Mar, 2025
Nhiều chuyên gia khuyến khích cho trẻ luyện tập phương pháp “đọc tranh - nhớ chữ”, bởi phương pháp này giúp tăng phản xạ đọc, giảm nỗi sợ đánh vần khi đọc của trẻ, lại ghi nhớ từ lâu hơn. Việc đọc trở nên nhẹ nhàng như xem tranh!
Xem thêm
Sách mới - Đại úy Rosalie
17 Jul, 2025
“Khi chiến tranh nổ ra, tổn thất đầu tiên luôn là sự thật”
Xem thêm
HÃY DẠY TRẺ CHỞ CHE THIÊN NHIÊN, RỒI THIÊN NHIÊN SẼ CHE CHỞ TRẺ
27 Jun, 2025
“Dường như trong vòng lặp vô tận của tự nhiên, có hiện hữu sự chữa lành. Rằng sau màn đêm, hừng đông sẽ đến; rằng sau màn đêm buốt giá là sẽ xuân ấm áp.” (Rachel Carson)
Xem thêm