Trẻ em có thể làm bất cứ điều gì chúng muốn làm. Chỉ vì trẻ là trai hay gái không có nghĩa là trẻ không thể làm những điều giống nhau. Mọi đứa trẻ là một bản thể khác biệt, độc nhất và tuyệt vời cần được tôn trọng, ủng hộ và nâng niu.
Từ thực tiễn “biết nói”...
Khi đặt ra những câu hỏi về khác biệt giới (không quan tâm đến sự tương phản về thể chất) cho trẻ như : “Con trai hay con gái, ai thông minh hơn?”, “Ai chăm phát biểu hơn?” hay “Ai giỏi thể thao hơn?”, chúng tôi nhận được những câu trả lời khá đa dạng:
“Con trai gặp rắc rối nhiều hơn, nhưng cũng tùy người ạ”
“Các bạn gái thì thường thích trang điểm còn con trai thì không.
“Trong lớp học, chắc chắn các bạn gái có nhiều câu chuyện phiếm để nói hơn.”.
"Con trai thường khỏe hơn hoặc nhanh hơn ạ"
Khi trẻ trả lời, chúng ta có thể nhận ra những định kiến giới đã được hình thành ngay cả khi còn ở độ tuổi rất nhỏ. Điều này không có gì ngạc nhiên bởi trẻ em luôn bị ảnh hưởng bởi những thông điệp mà chúng nghe được từ cha mẹ, giáo viên cũng như những gì chúng tiếp nhận trên truyền hình và trong trò chơi điện tử, phim ảnh và âm nhạc.
Điều tốt nhất mà các bậc cha mẹ có thể làm là thực sự phá bỏ những định kiến đó. Thay vì giấu tất cả các tạp chí với những quảng cáo khiến bạn lắc đầu và nghĩ “Phụ nữ không phải là những gì trông như vậy”, chúng ta hãy mở những tạp chí đó ra, chỉ vào những quảng cáo đó và thảo luận với trẻ, “Con có tin được không? Hãy nói cho mẹ biết con nghĩ gì về bức ảnh này. Phụ nữ thực sự trông như thế nào?”
…đến hệ lụy cho tương lai
Theo một báo cáo gần đây, định kiến giới đã đóng một vai trò lớn trong việc dạy cho trẻ em trai và gái những gì văn hóa và truyền thống mong đợi ở trẻ trở thành. Theo việc phân tích hơn 150 bài báo, phỏng vấn, sách và các nghiên cứu khác, trẻ em trong độ tuổi từ 2 đến 6 biết về định kiến giới bởi chính những món đồ chơi, kỹ năng và hoạt động thường gắn riêng với mỗi giới. Trẻ em trong độ tuổi từ 7 đến 10 bắt đầu gán cho phụ nữ và đàn ông những phẩm chất nhất định, chẳng hạn như đàn ông thì hiếu chiến còn phụ nữ thì dễ xúc động.
Đáng buồn thay, những định kiến giới đang xuất hiện đầy rẫy trên các phương tiện truyền thông. Và khi các doanh nghiệp lớn tiếp tục tiếp tục phân chia thị trường đặc biệt cho trẻ em gái và trẻ em trai, các chuẩn mực dựa trên giới tính ngày càng ăn sâu hơn, ở nhà và trong trường học. Trẻ em gái bị bó buộc trong màu hồng, và sự ‘đáng yêu’ còn các chàng trai thì hầu như chỉ có màu xanh lam và xám.
Định kiến giới này được củng cố từng giờ từng ngày trên mạng xã hội, trên truyền hình và trong các trò chơi, bài hát và sách bởi chính những người lớn đã nhìn thấy và duy trì những thông điệp tương tự, định kiến giới tiếp tục được củng cố trong nhà và lớp học.
Hành động của chúng ta
Hurley, nhà trị liệu tâm lý, cho biết cô thường xuyên lấy những quảng cáo trên các tạp chí và sử dụng chúng như một công cụ để thảo luận trong các nhóm. Có lần chính con gái cô đã cười phá lên sau khi cô bé nhìn thấy một người phụ nữ mặc quần bò bó và đi giày cao gót đang lau sàn nhà. Nhưng chúng ta cũng phải làm điều đó với con trai, khi những quảng cáo dành cho nam giới về những thứ protein năng lượng luôn xuất hiện với những người đàn ông to lớn vạm vỡ. Chúng ta cần giúp trẻ hiểu được rằng: ‘Không phải mọi người đàn ông trên thế giới đều trông giống như vậy.”
Các chuyên gia cho biết, cha mẹ có thể giúp con họ hiểu về bình đẳng giới bằng cách không bao giờ sử dụng giới tính làm lý do cho hành vi.
"Con trai có quậy tung khi ở nhà không? Chắc chắn rồi, nhưng con gái cũng vậy"
Và cũng giống như việc chúng ta liên tưởng mạnh mẽ với các bé trai, chúng ta nhanh chóng gán cho các bé gái nếu có hành vi tương tự cái mác “xấu tính". Hoàn toàn không phải.
“Sau đó, khi chúng ta lên cấp đại học và nghe về các vụ tấn công tình dục trong khuôn viên trường, chúng ta tự hỏi: "Tại sao điều này lại xảy ra?" Hurley nói. Cô lập luận rằng đó là bởi vì trẻ em đã được nuôi dạy với một thông điệp rằng ‘con trai sẽ là con trai." "Chúng đã học được điều đó từ khi lên 5", cô nói thêm.
Cha mẹ và giáo viên nên đảm bảo rằng họ không củng cố vai trò giới theo truyền thống. Con gái và con trai hoàn toàn có thể chia sẻ việc nhà ở bất kì vị trí nào. Bạn hãy cho các con biết rằng việc bày tỏ và thảo luận về cảm xúc của mình và nếu có khóc khi buồn hoàn toàn là điều được chấp nhận.
Hãy tận dụng những khoảnh khắc dạy dỗ, chẳng hạn như khi một đứa trẻ nói rằng con gái không thể chơi với con trai vì đó là "trò chơi của con trai". Đừng bao giờ rập khuôn những đặc điểm của trẻ như con trai thì ồn ào còn con gái thì điềm đạm và ngọt ngào.
Một cách khác để thực sự đập tan định kiến về giới là thảo luận về các vai trò công việc truyền thống của nam và nữ và cho trẻ em thấy điều ngược lại, chẳng hạn như một phụ nữ làm lính cứu hỏa hoặc một người đàn ông là y tá. Cha mẹ có thể nói chuyện với trẻ về những anh hùng đời thường như những hình mẫu lí tưởng để giúp trẻ hiểu về sự đa dạng. Và khi nói chuyện, bạn phải thay đổi ngôn ngữ của mình một cách hoàn toàn (kể cả trong cách suy nghĩ) vì trẻ vẫn nghe rằng con gái thì xinh đẹp, lịch sự và tử tế; con trai thì mạnh mẽ, táo bạo. Một người phụ nữ thông minh và quyền lực thì sao?
Vậy ở độ tuổi nào bạn có thể bắt đầu cố gắng dạy con về bình đẳng giới? Giáo dục có thể bắt đầu ngay khi chúng được sinh ra. Một khi bạn nhìn thấy định kiến giới trong xã hội, bạn không thể bỏ qua được. Vì vậy, ngay từ ngày đầu tiên, cha mẹ nên cung cấp cho con gái và con trai những món đồ chơi và những cuốn sách mà trong đó con gái và con trai là những anh hùng và có những cuộc phiêu lưu kì thú.