TRÍ THÔNG MINH THIÊN NHIÊN
Oct 14, 2022
Admin
Share
Tự nhiên đã cố gắng sao chép bộ gen cho những đứa trẻ giống nhau đến 99%, nhưng vẫn không thể đồng bộ 0,1% còn lại cho giống hoàn toàn. Chính điều này đã khiến mỗi đứa trẻ là một phiên bản đặc biệt và duy nhất. Do đó, cha mẹ nên có cái nhìn đa chiều về sự thông minh ở trẻ. Đó mới là cách tạo ra các thiên tài!
Đừng so sánh hay gắng ép trẻ phải đúng với những tiêu chuẩn nào đó, mà cần xem trẻ là một cá thể độc lập để có cơ hội được phát triển tốt nhất. Cho đến nay, có ít nhất 9 loại trí thông minh được quan tâm nhiều trong nghiên cứu và giáo dục.
HỌC THUYẾT VỀ CÁC LOẠI TRÍ THÔNG MINH CỦA CON NGƯỜI"Bárbara thân mến, đừng quá lo lắng về những khó khăn khi em học toán. Tôi có thể khẳng định rằng những khó khăn của mình còn lớn hơn thế nữa." Đây là nội dung trích ra từ một lá thư của một người đại diện cho đỉnh cao trí tuệ nhân loại: Albert Einstein. Sự thật là, dù vừa là một nhà vật lý vừa là một nhà toán học lỗi lạc, Einstein không bao giờ có thể phát triển học thuyết tương đối nếu không nhờ có thành tựu của những nhà toán học xuất chúng hơn ông, như Bernhard Riemann chẳng hạn.
Tương tự như những người bị mắc hội chứng Savant - những người có thể ghi nhớ từng từ một trong sách nhưng không thể tương tác tốt với người khác, mối quan hệ giữa Einstein và toán học là một ví dụ điển hình cho thấy trí thông minh không phải là một tập hợp riêng biệt gồm những năng lực cụ thể khác nhau, mà là một mạng lưới các tập hợp tự trị được kết nối với nhau. Đây là lý thuyết mà Howard Gardner, Giáo sư ĐH Harvard (Mỹ), đưa ra năm 1983 trong cuốn sách nổi tiếng "Đa trí tuệ".
Trong tác phẩm có tác động mạnh mẽ đến việc cải cách giáo dục này, GS Gardner đưa ra 7 loại trí thông minh bao gồm: ngôn ngữ, logic toán học, âm nhạc, hình ảnh, không gian, vận động thể chất, giao tiếp xã hội, nội tâm. Theo Giáo sư, chúng ta cần tận dụng các loại trí thông minh khác nhau trong đời sống hàng ngày. Một cá nhân càng phát triển về chiều sâu trí tuệ thì tiềm năng phát triển của họ càng lớn. Đây là lý do mà 12 năm sau khi công bố công trình nghiên cứu của mình, GS Gardner phải thêm một loại trí thông minh thứ 8 vào: Trí thông minh thiên nhiên.
ĐẶC ĐIỂM TRÍ THÔNG MINH THIÊN NHIÊNTrí thông minh thiên nhiên được cho rằng đã phát triển vào thời xuất hiện những con người đầu tiên trên Trái Đất. Lúc đó, sự tồn tại của con người phụ thuộc vào việc nhận biết loài nào hữu ích, loài nào nguy hiểm, vào việc quan sát khí hậu, đất đai và mở rộng các nguồn tài nguyên để tìm kiếm thức ăn.
Những trẻ có trí thông minh thiên nhiên cao thường có đặc điểm sau:
- Con có mong muốn tìm hiểu cách mọi thứ vận hành.
- Con quan tâm đến thiên nhiên và muốn hòa mình vào thiên nhiên.
- Con rất giỏi trong việc xác định các loài động thực vật.
- Con thích tìm hiểu, khám phá các loài mới và tập tính của chúng.
- Con thích tìm hiểu, sử dụng các công cụ quan sát như ống nhòm, kính hiển vi...
CÁC HOẠT ĐỘNG GIÚP PHÁT TRIỂN TRÍ THÔNG MINH THIÊN NHIÊNTrẻ em với trí thông minh thiên nhiên có khuynh hướng muốn đào sâu vào quan sát và khám phá môi trường tự nhiên. Trẻ muốn có thú nuôi và bị thu hút bởi cách cây cối phát triển. Trẻ thường giải trí bằng cách quan sát đường đi của kiến, đường bay của chim hay cách một hạt giống lớn lên. Ngoài ra, không có gì lạ nếu cha mẹ thấy con hí hoáy làm các thí nghiệm.
Để rèn luyện trí thông minh thiên nhiên, không nhất thiết cha mẹ phải đưa con đến thăm khu bảo tồn thiên nhiên hoang dã hay leo núi. Mấu chốt không nằm ở loại hoạt động gì, mà nằm ở cơ hội và sự tự do để trẻ tìm hiểu và khám phá những gì xung quanh mình - đó có thể là một công viên gần nhà, một khu vườn nhỏ trên ban công gia đình, hay thậm chí là một chiếc chậu có chứa những hạt mầm bé xinh.
Các nhóm hoạt động cha mẹ có thể làm cùng con để phát triển trí thông minh thiên nhiên là:
1. Tiếp xúc
Đi bộ trong rừng, leo núi, cắm trại, thăm vườn thú, thủy cung...
2. Quan sát
Để củng cố loại trí thông minh này, khi đang ở trong thiên nhiên, điều quan trọng là phải quan sát kỹ môi trường.
3. Thăm dò
Ống nhòm, kính lúp và kính hiển vi sẽ biến trải nghiệm thú vị và mang tính tương tác hơn.
4. Phân loại
Với sự trợ giúp của cha mẹ, sách và Internet, trẻ có thể học cách phân loại những gì chúng tìm thấy. Trẻ có thể làm một cuốn nhật ký chuyến đi gồm hình ảnh và chú thích.
5. Sở thích
Khuyến khích trẻ có những sở thích như trồng cây tại nhà, chăm sóc vườn hoa ở trường lớp, sưu tầm đá, lá cây, đọc sách nuôi dưỡng tình yêu thiên nhiên...
NHỮNG NHÂN VẬT LỊCH SỬ VỚI TRÍ THÔNG MINH THIÊN NHIÊN CAOMột số nhân vật lịch sử được coi là có trí thông minh thiên nhiên cao nhất là: Charles Darwin (1809-1882), nhà tự nhiên học nổi tiếng người Anh, người đã phát triển thuyết tiến hóa thông qua chọn lọc tự nhiên trong tác phẩm "Nguồn gốc các loài" (1859) hay Alexander von Humboldt (1769-1859), một nhà thám hiểm và nhà tự nhiên học người Phổ được coi là cha đẻ của địa lý hiện đại. Những nhân vật quan trọng trong thời gian gần đây bao gồm nhà hải dương học người Pháp Jacques Cousteau (1910-1997) và nhà thiên văn học người Mỹ Carl Sagan (1934-1996), cả hai đều là những người vĩ đại đã giúp đánh thức và cải thiện trí thông minh thiên nhiên của cả một thế hệ.
Bài viết tham khảo từ Iberdrola và các nguồn khác.
Tranh minh họa: ChiuRoad Studio.
SÁCH MỚI - "TÔI KỂ CẬU KẾT", BỘ SÁCH NHẬP VAI TƯƠNG TÁC ĐẦU TIÊN Ở VIỆT NAM
27 May, 2025
Sẽ thế nào nếu ta được đóng vai các nhân vật trong câu chuyện? Sẽ thế nào nếu ta được tùy ý lựa chọn cốt truyện cho cuốn sách? Liệu bí ẩn trong khu rừng có được khám phá nếu người đọc chọn đi thuyền trên sông thay vì đi bộ băng qua rừng?
Xem thêm
SÁCH MỚI - BỘ SÁCH "ĐỌC TRANH NHỚ CHỮ"
14 Mar, 2025
Nhiều chuyên gia khuyến khích cho trẻ luyện tập phương pháp “đọc tranh - nhớ chữ”, bởi phương pháp này giúp tăng phản xạ đọc, giảm nỗi sợ đánh vần khi đọc của trẻ, lại ghi nhớ từ lâu hơn. Việc đọc trở nên nhẹ nhàng như xem tranh!
Xem thêm
Sách mới - Đại úy Rosalie
17 Jul, 2025
“Khi chiến tranh nổ ra, tổn thất đầu tiên luôn là sự thật”
Xem thêm
HÃY DẠY TRẺ CHỞ CHE THIÊN NHIÊN, RỒI THIÊN NHIÊN SẼ CHE CHỞ TRẺ
27 Jun, 2025
“Dường như trong vòng lặp vô tận của tự nhiên, có hiện hữu sự chữa lành. Rằng sau màn đêm, hừng đông sẽ đến; rằng sau màn đêm buốt giá là sẽ xuân ấm áp.” (Rachel Carson)
Xem thêm