BLOG

Ngày nay, hầu hết trẻ con đều thích cắm mặt vào màn hình điện thoại hơn vào sách. Tuy nhiên, vẫn có cách để bố mẹ nuôi dưỡng đam mê đọc sách cho con mình.

Một khảo sát về thói quen đọc sách ở trẻ em từ năm 1977 chỉ ra 75% trẻ em từ 10-14 tuổi ở Anh thích đọc sách. Trước năm 1999, con số này tăng lên đến 79%.

Nhưng mọi thứ đã khác xưa. Theo nghiên cứu của National Literacy Trust đăng trên báo Observer, chỉ 53% trẻ em thích đọc sách vào năm 2019, giảm từ 59% vào năm 2016. Chỉ 25% trẻ em đọc sách hàng ngày so với 43% của năm 2015. Một khảo sát khác gần đây cho biết phần lớn trẻ em ở bất cứ độ tuổi nào ngày nay cũng thích lướt màn hình điện thoại hơn ngồi đọc sách.

Vậy, làm thế nào để nuôi dưỡng một “mọt sách” trong thời đại này? Hãy bắt đầu với tình yêu đọc sách của chính mình. Gian hàng bán sách gây quỹ từ thiện, hội chợ sách, tiệm sách là những địa chỉ hấp dẫn để bố mẹ tìm mua những cuốn sách tranh mà bố mẹ muốn đọc cho con. Tốt nhất nên có sự pha trộn giữa các cuốn sách best-sellers và sách kinh điển.

Khi bé con lên ba, tôi thử cho con “đọc” tự đọc sách tranh mỗi khi ngủ dậy, thực ra là vì tôi muốn ngủ nướng thêm một chút nữa. Bất ngờ là con bé thích ý tưởng đó. Thực tế thì con bé không biết đọc chữ đâu nhưng bé thích tự kể câu chuyện theo những bức vẽ mà bé thích. Con bé bắt đầu có mong muốn tạo ra ý nghĩa của từ, nhờ đó mà bé có thể tự “đọc” toàn bộ cuốn sách tranh yêu thích của bé!

Đương đà thuận lợi, tôi tiếp cảm hứng đọc sách cho con mình bằng cách tải audio books (sách nói) các tác phẩm kinh điển dành cho thiếu nhi mà mình từng say mê hồi nhỏ (chẳng hạn như Winnie-the-Pooh và The Secret Garden). Ở nhà và trong những chuyến đi chơi xa, cả nhà sẽ cùng nghe chúng. Có một kênh nghe và tải audio books của những cuốn sách đã hết hạn bản quyền như Heidi, tên là LibriVox. Chẳng có vấn đề gì khi con mình không thể hiểu hết từng từ trong một số tác phẩm được viết cách đây hơn một thế kỷ. Bối cảnh, ngữ điệu và cách diễn đạt sẽ giúp con bé hiểu được cuốn sách.

Tôi cũng đọc sách cho con hàng đêm. Nhờ đó, trước khi học đọc ở trường, con bé đã sở hữu một vốn từ phong phú và năng lực đọc hiểu cốt truyện. Tất nhiên, cũng có lúc con bé gặp khó khăn. Những lúc ấy, tôi đều động viên con rằng biết đọc sách giống như một chìa khóa ma thuật, mở ra những thế giới mới. Con bé hiểu và tìm được cách để vượt qua thử thách. Thay vì chỉ đọc thôi, con bé quyết định làm audio books cho riêng mình – Nó thu âm giọng đọc của mình và sau đó vừa mở nghe lại, vừa rà theo từng từ từng chữ trong cuốn sách. Ý tưởng này khiến việc đọc sách của con bé càng thêm thú vị.

Tôi thậm chí còn dừng hầu hết các chương trình ti vi, cấm sử dụng điện thoại di động và máy tính bảng. Trừ audio books. Tôi muốn đảm bảo rằng con bé có khoảng thời gian thư giãn mỗi ngày – khoảng thời gian không có bất kỳ hoạt động ngoại khóa nào ấy. Sau đó, tôi mua sẵn một cuốn sách và chờ “thời cơ” tới. Khi con bé ngao ngán: “Mẹ ơi, con chán quá đi!”, tôi sẽ đưa ngay cuốn sách ra.

Tôi cứ tiếp tục “thắp lửa” tình yêu đọc sách cho con từng chút một như vậy. Lên năm tuổi, con bé bắt đầu lao vào đọc sách trong im lặng.

Mẹ con tôi bắt đầu mang theo sách khắp mọi nơi và thường xuyên ghé thư viện. Tôi đã quen với việc dành cả tiếng đồng hồ để chờ con mình tìm và chọn sách mà nó thích.

Tôi biết là con mình không thể nào hiểu thấu toàn bộ những gì nó đọc, nhưng ai buồn quan tâm. Con bé đọc sách vì nó thích đọc sách, tôi đồ rằng nó sẽ luôn luôn như thế. Vì giờ đây con bé là một đứa mọt sách chính hiệu rồi.

Bên dưới là tóm tắt cô đọng 6 cách mà bố mẹ có thể áp dụng để nuôi dưỡng tình yêu đọc sách cho con:

1. Chia sẻ niềm vui đọc sách cùng con. Bố mẹ hãy thay phiên với con để đọc to những cuốn sách yêu thích cho nhau nghe hoặc tải sách nói (audio books) về và cùng nhau thưởng thức.
2. Khuyến khích trẻ đọc bất cứ cái gì mà trẻ cảm thấy thích thú. Hãy nhớ rằng niềm vui là bước đầu tiên để đưa trẻ vào thế giới của sách và giữ chân trẻ ở lại đó lâu hơn.
3. Đưa trẻ đến thư viện, tiệm sách và cho trẻ cơ hội được tự do lựa chọn quyển sách mình thích. Một báo cáo đã chỉ ra rằng gần 9/10 (89%) trẻ nói rằng các em thường đọc trọn quyển sách mà các em đã chọn.
4.  Thỉnh thoảng bố mẹ hãy cùng con ghé qua các sự kiện bán sách gây quỹ nhé. Đây sẽ là một địa chỉ tuyệt vời để xem và chọn sách.
5. Tạo cho con không gian và thời gian để đọc sách khi con không có việc gì để làm.
6. Đi đâu cũng nhớ mang theo sách. Sẽ có lúc bố mẹ và con muốn đọc sách ở những nơi mình chưa từng nghĩ đến, ở những thời điểm mình cũng chưa từng tưởng tượng ra, chẳng hạn lúc chờ xe buýt hay chờ cơm chín trong buổi dã ngoại nào đó.

Biên dịch: Anh Thy