PHƯƠNG PHÁP ĐỌC SÁCH TƯƠNG TÁC IRA TRONG CÁC LỚP HỌC Ở MỸ & CÁCH CHA MẸ VIỆT CÓ THỂ ÁP DỤNG TẠI NHÀ
Oct 14, 2022
Admin
Share
Giờ đọc truyện tương tác (Interactive read-aloud/IRA) là một hoạt động rất phổ biến trong các lớp học ở Mỹ. Đây là giờ mà các thầy cô sẽ đọc sách cho cả lớp nghe, nhưng không chỉ thế. IRA không đơn giản là lấy đại một cuốn sách ra đọc khi đang có 10 phút rảnh rỗi hay đọc đại một chương nào đó trong sách. Các thầy cô phải chọn lọc những cuốn sách thật hấp dẫn, có từ vựng phong phú và lên một kế hoạch đọc chi tiết. Cuốn sách được chọn có thể là sách hư cấu, phi hư cấu hoặc kể cả thơ.
Những đặc trưng của giờ đọc truyện tương tác IRA là:* Cả người đọc và người nghe đều chủ động trong việc tham gia vào quá trình đọc, từ xử lý ngôn ngữ đến cảm thụ ý tưởng, ngữ nghĩa.
* Các bản truyện ở mức cao hơn trình độ đọc hiểu của đại đa số học sinh trong lớp (do đó chủ yếu các em sẽ nghe và xem hình minh họa - nếu có).
* Các thảo luận xung quanh phần chữ/ text trong truyện nhằm giúp các em nắm được ngữ nghĩa.
* Cho phép các em ở những trình độ đọc khác nhau cùng trải nghiệm, đón nhận, thưởng thức những bản truyện phù hợp với độ tuổi, khối lớp.
* Tạo ra bối cảnh cho các em học cách bàn luận về sách, nói về sách với những người khác.
* Tạo ra cộng đồng người học có cùng chung kiến thức ngữ văn (ví dụ như cùng biết một đầu sách, cùng thích thú với một nhân vật…)
* Mở rộng kiến thức, ngôn ngữ, vốn từ. Như khi đọc câu chuyện về chú đười ươi tên Ivan trong câu chuyện “The One and Only Ivan”, cô giáo nói chuyện, giải thích cho các bạn nhỏ nghe về những đặc tính của đười ươi, của xiếc thú, của phong trào bảo vệ động vật…
* Cơ hội để các bạn nhỏ thấy được cách đọc một cuốn truyện thì thế nào mới là hay/diễn cảm (thay đổi giọng của từng nhân vật, rồi dấu chấm câu ngưng nghỉ ra sao… Điều này vô cùng quan trọng trong việc giúp các em phát triển khả năng đọc thuần thục và từ đó giúp cho khả năng đọc hiểu.
* Những bước cơ bản của IRA là Giới thiệu về cuốn sách; Đọc; Thảo luận và Tương tác.
Chính vì những đặc trưng này mà giờ đọc truyện tương tác là một giờ bắt buộc hàng ngày trong các lớp học ở Mỹ. Dù chỉ 10-15 phút mỗi ngày nhưng đem lại rất nhiều lợi ích cho học sinh.
Trong bối cảnh ở nhà thì sẽ là bố mẹ đọc cho con nghe.
Những kiểu tương tác cụ thể trong giờ IRA mà cha mẹ có thể áp dụng ở nhà khi đọc cho con nghe:1. Think: Suy nghĩ về nhân vật, sự kiện, vấn đề trong truyện. Như khi cô giáo hay mẹ đọc xong phần công chúa lọ lem chạy nhanh lúc nửa đêm làm rớt chiếc giày, sẽ hỏi con/học sinh là con nghĩ như thế nào? Điều gì sẽ xảy ra…
2. Talk: Cho các bạn nhỏ có cơ hội nói/trả lời câu hỏi/trao đổi với nhau. Như cùng bàn về hành động cụ thể của một nhân vật.
3. Act it out: Diễn lại một hành động/câu thoại… Ví dụ đến đoạn bạn nhỏ chống tay mạng sườn rồi chỉ vào chiếc xe, hay vịt kêu lên, rồi giả làm gương mặt ngạc nhiên khi trông thấy điều gì bất ngờ…
4. Sketch: Vẽ phác họa lại một câu/đoạn trong truyện.
5. Stop & Jot: Ghi nhanh một từ/chi tiết mới, gây thích thú đối với các em. Đây cũng là một chiến thuật rất hiệu quả khi học đọc và viết.
6. All call: Tất cả cùng nhau đưa ra những nhận xét, cảm nhận, đánh giá về câu truyện hay nhân vật hoặc chi tiết của truyện.
Trong 6 cách tương tác này, tuỳ theo độ tuổi mà cách nào sẽ trở nên phổ biến hơn.
Những cuốn sách gợi ý để cha mẹ đọc tương tác với trẻ từ 5 tuổi+ là:1. Chú rồng của cha tôi
2. Elmer và chú rồng
3. Columbus - Hành trình tìm kiếm yêu thương
4. Người bán hạnh phúc
5. Trạm dừng cuối ở Phố Chợ
Đây là những cuốn sách có nhiều tình tiết để suy nghĩ, trao đổi; có lời thoại hay để diễn lại; và có nhiều cảm hứng cho các hoạt động tương tác khác như vẽ tranh, ghi nhanh từ vựng hay...
Bài viết tham khảo từ bài của cô Thu Hồng và các nguồn khác.
Tranh minh họa: Quentin Blake
Bài trước
TUMMY TIME IS FOR READING
Bài tiếp theo
TRÍ THÔNG MINH THIÊN NHIÊN
SÁCH MỚI - "TÔI KỂ CẬU KẾT", BỘ SÁCH NHẬP VAI TƯƠNG TÁC ĐẦU TIÊN Ở VIỆT NAM
27 May, 2025
Sẽ thế nào nếu ta được đóng vai các nhân vật trong câu chuyện? Sẽ thế nào nếu ta được tùy ý lựa chọn cốt truyện cho cuốn sách? Liệu bí ẩn trong khu rừng có được khám phá nếu người đọc chọn đi thuyền trên sông thay vì đi bộ băng qua rừng?
Xem thêm
SÁCH MỚI - BỘ SÁCH "ĐỌC TRANH NHỚ CHỮ"
14 Mar, 2025
Nhiều chuyên gia khuyến khích cho trẻ luyện tập phương pháp “đọc tranh - nhớ chữ”, bởi phương pháp này giúp tăng phản xạ đọc, giảm nỗi sợ đánh vần khi đọc của trẻ, lại ghi nhớ từ lâu hơn. Việc đọc trở nên nhẹ nhàng như xem tranh!
Xem thêm
Sách mới - Đại úy Rosalie
17 Jul, 2025
“Khi chiến tranh nổ ra, tổn thất đầu tiên luôn là sự thật”
Xem thêm
HÃY DẠY TRẺ CHỞ CHE THIÊN NHIÊN, RỒI THIÊN NHIÊN SẼ CHE CHỞ TRẺ
27 Jun, 2025
“Dường như trong vòng lặp vô tận của tự nhiên, có hiện hữu sự chữa lành. Rằng sau màn đêm, hừng đông sẽ đến; rằng sau màn đêm buốt giá là sẽ xuân ấm áp.” (Rachel Carson)
Xem thêm