BLOG

Một nghiên cứu quan trọng của Quỹ Annie E. Casey chỉ ra rằng: Việc đạt đến trình độ đọc thông thạo ở lớp Ba là một yếu tố dự báo rõ ràng về thành công của trẻ trong học tập.

Tuy nhiên, khảo sát trên phạm vi toàn quốc của NXB Scholastic năm 2018 cho thấy, chính ở giai đoạn trên, rất nhiều trẻ em không thích đọc sách nữa. Cụ thể, số trẻ em đọc sách vì niềm vui (read for fun) 5-7 ngày/tuần giảm từ 57% khi trẻ 8 tuổi xuống còn 35% khi trẻ 9 tuổi. Trong độ tuổi từ 8-9, số trẻ em nói rằng chúng thích đọc sách giảm mạnh từ 40% xuống còn 28%. Scholastic gọi đây là “sự suy giảm khi lên 9” (decline by nine).

Chuyện gì đã xảy ra trong giai đoạn này, và quan trọng hơn, cha mẹ có thể làm gì để giúp con tiếp tục đọc sách một cách đầy hào hứng?

Đối với hầu hết trẻ em, biết đọc là một thành tựu đáng tự hào. Đó là dấu hiệu của sự trưởng thành, của việc đạt được một kỹ năng mà anh chị của mình có. Trọng tâm những năm đầu tiên tập đọc của trẻ là hiểu và thưởng thức những câu chuyện. Nhưng đến những năm giữa tiểu học, việc đọc đã thay đổi:

- Kỳ vọng cao hơn về khả năng đọc hiểu: Các câu chuyện trở nên dài hơn và phức tạp hơn. Một trang trong sách cho trẻ lớp Một có thể là một bức tranh và 1-2 câu văn. Nhưng lên lớp Ba, trẻ có thể phải đọc những sách chia chương toàn chữ.

- Ít sự lựa chọn: Càng lớn, càng có nhiều sách trẻ phải đọc hơn. Chúng ít có cơ hội để thay thế một cuốn sách chúng không thích bằng một cuốn khác.

- Nhiều thể loại mới: Trẻ tiểu học những năm đầu chủ yếu đọc các câu chuyện - một thể loại mà trẻ vô cùng quen thuộc. Dần dần, trẻ phải đọc tiểu sử, tin tức và các thể loại khác. Tính mới mẻ của các thể loại khiến việc đọc trở nên khó khăn hơn với trẻ em.

- Mục đích khác nhau: Đây có lẽ là thay đổi lớn nhất - Giáo viên bắt học sinh đọc sách vì các mục đích mới. Trẻ nhỏ đọc sách để hiểu và thưởng thức câu chuyện; nhưng trẻ lớn có thể phải đọc để xác định các dữ kiện trong văn bản, hoặc đọc để tìm hiểu và ghi nhớ thông tin cho một bài kiểm tra.

Sự giảm sút niềm yêu thích đọc sách không chỉ diễn ra ở trường, mà còn ở nhà. Tại sao lại như vậy?

Một khả năng lớn là trẻ em chưa phân biệt được sự khác nhau giữa đọc sách vì niềm vui và đọc sách vì đó là một bài tập bắt buộc. Ở trường, trẻ có thể phải đọc những sách chúng không thích vì đó là một nhiệm vụ phải hoàn thành. Nhưng bên ngoài giờ học, trẻ được tự do lựa chọn cuốn sách mà chúng thích đọc, có thể bỏ qua những phần chúng cảm thấy tẻ nhạt và đọc đi đọc lại những phần mà chúng say mê.

Là cha mẹ, chúng ta cần giúp trẻ phân biệt hai kiểu đọc sách khác nhau ở trên. Bên cạnh đó, thực hiện một số gợi ý dưới đây cũng sẽ giúp khơi dậy hứng thú đọc của con:

Cột mốc vào tiểu học đánh dấu việc trẻ bắt đầu biết đọc và đã có thể tự đọc sách một cách độc lập, vì thế, nhiều bố mẹ đã dừng đọc sách cho con nghe ở thời điểm này và để trẻ tự đọc. Đây là một quyết định rất sai lầm. Ba mẹ nên tiếp tục đọc sách cho con nghe, hoặc đọc sách cùng con cho đến khi ít nhất trẻ học hết tiểu học. Điều này không chỉ giúp trẻ tiếp tục có được sự định hướng tốt khi đọc mà còn giúp mối quan hệ giữa cha mẹ và trẻ ngày càng gắn bó, khăng khít hơn.

Vẫn có ý kiến cho rằng truyện tranh không phải là sách, hoặc chúng chỉ là giải pháp giúp những độc giả còn dè dặt với việc đọc chuyển từ sách tranh sang sách chia chương. Nhưng thực tế, truyện tranh là lựa chọn tuyệt vời nhất để tạo hứng thú đọc cho trẻ. Truyện tranh rất dễ đọc nên đặc biệt phù hợp với những trẻ đang trong giai đoạn chán đọc hoặc cảm thấy quá áp lực với việc đọc. “Băng đảng quái kiệt” - Bộ truyện bán chạy nhất theo tờ New York Times, nhận được đánh giá tích cực từ phụ huynh vì truyền cảm hứng đọc thành công đến trẻ nhỏ.

Khi trẻ lớn hơn, chúng bận rộn hơn. Chúng ta không thể mong đợi con có thể dành ra một tiếng để đọc sách mỗi đêm. Thay vào đó, hãy mang theo sách bên mình để có thể lấy ra đọc bất kỳ lúc nào: Khi con chờ xe buýt, khi con đến lớp học võ sớm, khi con chờ mẹ làm bữa sáng… Ngay cả khi đó chỉ là vài phút đọc sách, nhưng đó là vài phút có giá trị khi nhìn vào hành trình đọc sách lâu dài của trẻ.

Chúng ta đã dành rất nhiều thời gian, công sức để xây dựng và nuôi dưỡng thói quen đọc cho con từ khi còn bé. Đừng để đọc sách - một việc từng mang lại rất nhiều niềm vui cho con, trở thành một áp lực mà con phải chịu đựng. Hãy đồng hành cùng con qua giai đoạn thử thách trên và tiếp lửa vào tình yêu đọc cho con bằng những cuốn sách hấp dẫn con nhất, bố mẹ nhé!